در شرایطی که میانگین قیمت عرضه مسکن در تهران در مسیر نزدیک شدن به ۲۰۰ میلیون تومان برای هر مترمربع قرار گرفته، احتمال شکلگیری موج تازهای از جابهجایی تقاضا به شهرهای پیرامونی پایتخت تقویت شده است. تجربه دورههای رشد قیمت مسکن نشان میدهد بخشی از متقاضیان مصرفی، بهویژه خانوارهایی که توان خرید آنها با سطح قیمتهای تهران همخوانی ندارد، به سمت شهرهای حاشیهای و نزدیک به تهران حرکت میکنند. بر همین اساس، قیمت عرضه مسکن در تعدادی از شهرهای نزدیک تهران بررسی شده تا مشخص شود فاصله قیمتی این شهرها با پایتخت چقدر است و کدام مناطق همچنان گزینههای ارزانتری برای خانهدار شدن محسوب میشوند.
منطقه ۲۱ و ۲۲ هر دو در غربیترین نقطه تهران قرار گرفتهاند و از نظر جغرافیایی همسایهاند، اما از نظر کیفیت توسعه شهری، سطح امکانات و قیمت مسکن فاصله قابلتوجهی با یکدیگر دارند. منطقه ۲۱، قدمت بیشتری دارد و بخشهایی از آن همچنان با کارکرد صنعتی، ترافیک عبوری، آلودگی صوتی ناشی از فرودگاه مهرآباد و کمبود برخی خدمات شهری و درمانی شناخته میشود. در مقابل، منطقه ۲۲ طی دو دهه اخیر به یکی از کانونهای اصلی ساختوسازهای مدرن، برجسازی، مراکز تجاری و فضاهای تفریحی تهران تبدیل شده است.
سیاست «سه خط قرمز» چین که در سال ۲۰۲۰ برای مهار بدهی غولهای ساختمانی اجرا شد، قرار بود بازار مسکن را از سفتهبازی و رشد بدهیمحور نجات دهد؛ اما در عمل به یکی از مهمترین عوامل بحران املاک این کشور تبدیل شد. این سیاست، توسعهدهندگان را ملزم میکرد سه شاخص مالی سختگیرانه را رعایت کنند؛ از نسبت بدهی تا سطح نقدینگی. نتیجه چه بود؟ کاهش دسترسی شرکتها به وام، افت فروش اوراق بدهی و سقوط اعتماد خریداران.
بازار آنلاین مسکن تهران به نقطهای رسیده که حتی ابزارهای فیلتر قیمت هم از واقعیت فایلهای فوقلوکس عقب ماندهاند. در یکی از بزرگترین سکوهای خرید و فروش آنلاین ملک، وقتی کاربر میخواهد قیمت هر مترمربع آپارتمان در تهران را بالاتر از یک میلیارد تومان جستوجو کند، سامانه خطا میدهد:
“مقدار واردشده نباید بیشتر از ۱,۰۰۰,۰۰۰,۰۰۰ تومان باشد.”
با این حال، تصویر کاملتر بازار فقط از روی آگهیهای آنلاین به دست نمیآید. تماس مستقیم با مشاوران املاک فعال در لوکسترین نقاط منطقه یک نشان میدهد قیمتگذاری بالاتر از متری یک میلیارد تومان، و در برخی فایلهای نوساز و برند حتی در حوالی یک میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان، در بازار غیرعمومی و فایلهای خاص وجود دارد و به گفته فعالان این بخش، نمونههایی از معامله نیز در همین محدوده قیمتی انجام شده است.