بازار؛ گروه کشاورزی: بازار جهانی سویا در فصل ۲۰۲۶/۲۷ با وجود چشم انداز تولید بی سابقه، همچنان با مجموعه ای از ریسک های قیمتی و تجاری مواجه است. بر اساس گزارشی که دوم اکتبر ۲۰۲۶ در Miller Magazine منتشر شده، پیش بینی تولید جهانی سویا به ۴۴۲.۳ میلیون تن رسیده است، اما افزایش تقاضا برای روغن سویا، سیاست های خرید چین، شرایط آب و هوایی و وضعیت حمل و نقل در برزیل و همچنین سیاست های سوخت زیستی آمریکا می تواند مانع از آرام شدن بازار شود.
در این گزارش تاکید شده است که صرفا افزایش حجم تولید نمی تواند میزان دسترسی به محصول یا قیمت آن را در فصل جدید تعیین کند. محل ذخایر، میزان تمایل کشاورزان به فروش محصول و همچنین امکان انتقال سویا از مناطق تولید به بازارهای مصرف، از عوامل مهمی هستند که باید در کنار حجم تولید مورد توجه قرار گیرند.
سه عامل اصلی تعیین کننده بازار
یان کوزیریتسکی، هم بنیانگذار شرکت Atria Brokers اوکراین، در جریان نشست Agro Food Summit در مرسین ترکیه، با اشاره به چشم انداز بازار سویا اظهار داشت که خریداران برای ارزیابی شرایط بازار باید علاوه بر میزان تولید، به محل قرار گرفتن ذخایر، رفتار فروش کشاورزان و مسیرهای حمل و نقل توجه کنند.
تصمیمات چین درباره خرید سویا، شرایط آب و هوایی و لجستیکی برزیل و سوم سیاست های آمریکا در حوزه تقاضا برای روغن سویا سه عامل اصلی در فصل ۲۰۲۶/۲۰۲۷ نقش تعیین کننده ای در بازار سویا خواهد داشت
به گفته وی، سه عامل اصلی در فصل ۲۰۲۶/۲۷ نقش تعیین کننده ای در بازار خواهند داشت؛ نخست تصمیمات چین درباره خرید سویا، دوم شرایط آب و هوایی و لجستیکی برزیل و سوم سیاست های آمریکا در حوزه تقاضا برای روغن سویا.
این عوامل در شرایطی اهمیت بیشتری پیدا کرده اند که سویا یکی از مهمترین محصولات زنجیره روغن نباتی و خوراک دام به شمار می رود و هرگونه تغییر در میزان فرآوری آن می تواند بازار روغن و کنجاله را همزمان تحت تاثیر قرار دهد.
افزایش تقاضای روغن، چالش جدید کنجاله
یکی از نکات مهم مطرح شده در گزارش Miller Magazine، افزایش نقش روغن سویا در تعیین قیمت دانه سویاست. افزایش تقاضا برای روغن سویا به ویژه در کاربردهای سوختی می تواند اقتصاد فرآوری سویا را تقویت کرده و انگیزه واحدهای روغن کشی برای خرید و فرآوری دانه را افزایش دهد.
با این حال، افزایش فرآوری یک پیامد مهم نیز دارد؛ هرچه میزان خردایش و روغن کشی سویا افزایش یابد، حجم بیشتری از کنجاله سویا نیز تولید خواهد شد. بنابراین واحدهای فرآوری باید برای فروش حجم بالاتر کنجاله بازار مناسب پیدا کنند.
کوزیریتسکی در این زمینه تاکید کرده است که پرسش اصلی این است که آیا درآمد بالاتر حاصل از روغن سویا می تواند کاهش احتمالی قیمت کنجاله را جبران کند یا خیر. این وضعیت می تواند برای بخش های مختلف زنجیره پیامدهای متفاوتی داشته باشد.
واحدهای روغن کشی ممکن است از افزایش تقاضای روغن منتفع شوند، اما همزمان با فشار ناشی از فروش کنجاله مواجه شوند. در مقابل، تولیدکنندگان خوراک دام می توانند از کنجاله ارزان تر بهره مند شوند؛ البته این فرصت نیز به محل قرارگیری محصول و امکان انتقال آن به بازارهای مصرف بستگی دارد.
سیاست سوخت زیستی آمریکا؛ عامل جدید نوسان
بر اساس این گزارش، سیاست های آمریکا در حوزه سوخت های زیستی نیز می تواند هم فرصت و هم ریسک برای بازار سویا ایجاد کند. هرگونه تغییر در سیاست هایی که بر تقاضای سوخت اثر می گذارد، می تواند به بازار روغن سویا، حاشیه سود واحدهای فرآوری و در نهایت قیمت دانه سویا منتقل شود.
به این ترتیب، حتی در شرایطی که تولید جهانی در سطح رکورد قرار دارد، عوامل مرتبط با مصرف روغن سویا می توانند بخشی از اثر افزایش عرضه را خنثی کنند.
برزیل و چین در مرکز بازار جهانی
تمرکز بالای تجارت جهانی سویا در چند کشور، اهمیت برزیل و چین را در تعیین توازن بازار افزایش داده است. بر اساس برآوردهای ارائه شده از سوی کوزیریتسکی، صادرات سویای برزیل در فصل ۲۰۲۶/۲۷ به ۱۱۸ میلیون تن خواهد رسید که حدود ۶۲ درصد صادرات جهانی را شامل می شود.
در طرف تقاضا نیز چین با واردات پیش بینی شده ۱۱۵ میلیون تن، حدود ۶۰ درصد واردات جهانی را به خود اختصاص خواهد داد. به همین دلیل، هرگونه تغییر در میزان خرید چین یا شرایط تولید و صادرات برزیل می تواند به سرعت در بازار جهانی منعکس شود.
کوزیریتسکی معتقد است تفسیر رفتار خرید چین آسان نیست؛ زیرا مدیریت ذخایر دولتی، حاشیه سود واحدهای فرآوری و سیاست های داخلی این کشور می توانند هر کدام بر تصمیمات خرید اثر متفاوتی داشته باشند.
فروش محصول از ذخایر دولتی چین می تواند بخشی از نیاز بازار داخلی را تامین کند و همزمان فضای انبارها را برای خریدهای بعدی آزاد سازد. از سوی دیگر، خریداران چینی می توانند بر اساس قیمت و سیاست های تجاری میان سویای برزیل و آمریکا جابه جا شوند.
سه سناریو برای بازار سویا
بر اساس تحلیل ارائه شده در نشست Agro Food Summit، سناریوی پایه برای بازار شامل تولید رکوردی، تداوم خرید چین و خسارت های قابل کنترل آب و هوایی است. در چنین شرایطی انتظار می رود قیمت ها در یک دامنه مشخص نوسان کنند، اما همچنان نوسان پذیری بازار بالا باقی بماند.
در یک سناریوی نزولی، تولید سویای برزیل می تواند به حدود ۱۸۶ میلیون تن نزدیک شود، خرید چین محتاطانه تر شود و حمایت سیاست های سوخت زیستی آمریکا نیز کمتر از انتظار باشد. ترکیب این عوامل می تواند فشار کاهشی بیشتری بر بازار وارد کند.
در مقابل، اگر شرایط آب و هوایی باعث کاهش تولید برزیل شود و همزمان تقاضای چین و میزان فرآوری در آمریکا بالا باقی بماند، توازن بازار می تواند به سرعت تغییر کند و قیمت ها و پریمیوم های تجاری افزایش یابد.
شرایط آب و هوایی از این منظر دارای یک ریسک دوگانه است؛ زیرا علاوه بر کاهش احتمالی تولید، می تواند حمل و نقل داخلی دانه سویا از مناطق تولید به بنادر صادراتی را نیز مختل کند.
قیمت تنها معیار خرید کنجاله نیست
در بخش دیگری از گزارش Miller Magazine، جیسون جان، رئیس منطقه ای اطلاعات بازار USSEC در خاورمیانه، شمال آفریقا و جنوب آسیا، بر ضرورت ارزیابی ارزش واقعی کنجاله سویا برای تولیدکنندگان خوراک دام تاکید کرده است.
به گفته وی، خریداران کنجاله سویا نباید صرفا قیمت اعلام شده را معیار تصمیم گیری قرار دهند، بلکه باید میزان مشارکت هر ماده اولیه در عملکرد خوراک را نیز در نظر بگیرند. اسیدهای آمینه قابل هضم، انرژی قابل استفاده و ثبات کیفیت مواد اولیه از جمله عواملی هستند که بر هزینه نهایی جیره و عملکرد دام و طیور اثر می گذارند.
جان همچنین اعلام کرده است که اطلاعات دقیق و قابل اتکا درباره ارزش غذایی مواد اولیه می تواند به متخصصان تغذیه اجازه دهد حاشیه های ایمنی مورد استفاده برای جبران عدم قطعیت در کیفیت مواد اولیه را کاهش دهند.
بر اساس محاسبه ارائه شده از سوی USSEC، سویای منشا آمریکا می تواند حدود ۲۵ دلار در هر تن کنجاله سویا ارزش اقتصادی بالقوه ایجاد کند که این رقم حاصل ترکیب ارزش مواد مغذی و کاهش حاشیه های ایمنی در فرمولاسیون خوراک است.
رشد تقاضای جنوب آسیا
گسترش صنعت خوراک دام در جنوب آسیا نیز از دیگر عواملی است که می تواند تقاضای جهانی برای سویا و کنجاله را افزایش دهد.
بر اساس برآوردهای ارائه شده در این نشست، تولید خوراک دام بنگلادش در سال ۲۰۲۵/۲۶ به ۹.۵۸ میلیون تن رسیده است، در حالی که این رقم در سال ۲۰۲۴/۲۵ حدود ۷.۸۷ میلیون تن بوده است. واردات سویای این کشور نیز از ۱.۸۱۵ میلیون تن به ۲.۴۰۴ میلیون تن افزایش یافته است.
در پاکستان نیز واردات سویا از ۱.۹۳۹ میلیون تن به ۳.۲ میلیون تن افزایش یافته و تولید خوراک دام از ۶.۹ میلیون تن به ۷.۷۴ میلیون تن رسیده است.
در هند نیز تولید خوراک دام ۵۸ میلیون تن برآورد شده که نسبت به ۵۵.۲۴ میلیون تن افزایش نشان می دهد. به گفته جان، تغییر الگوی غذایی، افزایش آگاهی نسبت به مصرف پروتئین و توسعه تولید سازمان یافته دام و طیور می تواند زمینه ساز رشد بیشتر تقاضا در این منطقه باشد.
نقش مکمل اوکراین در بازار منطقه
اوکراین نیز همچنان می تواند به عنوان یک مبدا مکمل برای تامین سویا در ترکیه و دیگر بازارهای مدیترانه ای نقش داشته باشد؛ به ویژه در شرایطی که خریداران به عرضه سریع محصول نیاز دارند و صادرکنندگان بزرگ نمی توانند بلافاصله نیاز آنها را تامین کنند.
با این حال، ریسک های ناشی از جنگ و محدودیت دسترسی به بنادر، همچنان چالش مهمی برای صادرات سویای اوکراین محسوب می شود.
آنتون ژمرژدیف، معاون مدیرعامل و مدیر ارشد تجاری شرکت TAS AGRO، نیز اعلام کرده است که این شرکت همچنان بازار اروپا را برای سویای غیرتراریخته دنبال می کند و همزمان به بازارهایی مانند ترکیه و مصر نیز محصول عرضه می کند.
به گفته وی، هزینه بالای حمل و نقل و کاهش سطح آب رودخانه دانوب، مسیرهای صادراتی را دشوارتر کرده است. هرچند سویا به دلیل ارزش بالاتر نسبت به بسیاری از غلات، توان بیشتری برای جذب هزینه های حمل دارد، اما افزایش هزینه حمل همچنان این پرسش را مطرح می کند که بار مالی آن در نهایت باید میان کشاورزان، تجار و خریداران چگونه تقسیم شود.
در مجموع، چشم انداز فصل ۲۰۲۶/۲۷ نشان می دهد که رکورد تولید جهانی سویا به تنهایی برای کاهش ریسک های بازار کافی نیست. تمرکز تجارت جهانی در برزیل و چین، سیاست های سوخت زیستی آمریکا، رفتار خرید چین، شرایط آب و هوایی و هزینه های حمل و نقل، مجموعه عواملی هستند که می توانند حتی در شرایط عرضه فراوان، بازار سویا را همچنان پرنوسان نگه دارند.
ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : 0