بازار؛ گروه کشاورزی: تازه ترین ارزیابی مؤسسه بین المللی «اکسپانا» نشان می دهد بازار جهانی غلات در سال زراعی ۲۰۲۶/۲۷ وارد مرحله ای تازه از عدم توازن خواهد شد؛ مرحله ای که اگرچه تولید جهانی همچنان در سطوح تاریخی بالایی قرار دارد، اما کاهش قابل توجه برداشت در کشورهای صادرکننده اصلی، عرضه گندم با کیفیت آسیابانی را محدود کرده و احتمال افزایش نوسانات قیمتی در بازارهای جهانی را تقویت می کند.
تولید جهانی گندم ذرت و جو به ۲.۲۴ میلیارد تن رسید
بر اساس این گزارش، مجموع تولید جهانی گندم، ذرت و جو در سال زراعی ۲۰۲۵/۲۶ به حدود ۲.۲۴ میلیارد تن رسید که یکی از بزرگ ترین رکوردهای تاریخ محسوب می شود. اما پیش بینی می شود این رقم در سال ۲۰۲۶/۲۷ حدود ۷۰ میلیون تن کاهش یابد؛ کاهشی که بیش از آنکه ناشی از افت عمومی تولید باشد، نتیجه کاهش برداشت در کشورهای اصلی صادرکننده است.
کاهش تولید؛ بحران در مبدأ صادرات
اکسپانا برآورد می کند تولید جهانی گندم در سال ۲۰۲۶/۲۷ به ۷۷۸.۸ میلیون تن برسد که نسبت به فصل قبل ۳۷.۳ میلیون تن کمتر است. همچنین تولید ذرت با کاهش ۲۸.۷ میلیون تنی به ۱.۲۴۱ میلیارد تن و تولید جو با افت حدود ۴ میلیون تن به ۱۵۱.۵ میلیون تن خواهد رسید.
تحلیلگران این مؤسسه معتقدند اهمیت این کاهش تنها در حجم آن نیست، بلکه محل وقوع آن اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا تقریباً تمام این افت تولید در کشورهایی اتفاق می افتد که تأمینکنندگان اصلی تجارت جهانی غلات هستند.
برآوردها نشان می دهد صادرکنندگان بزرگ گندم در مجموع نزدیک به ۵۰ میلیون تن کمتر از سال گذشته تولید خواهند کرد؛ موضوعی که می تواند رقابت میان واردکنندگان برای دسترسی به گندم با کیفیت بالا را تشدید کند.
افت تولید در بازیگران اصلی بازار
بررسی آمارها نشان می دهد تقریباً تمامی صادرکنندگان بزرگ گندم با کاهش برداشت مواجه خواهند شد. در این میان اتحادیه اروپا بیشترین کاهش را تجربه می کند و تولید آن از ۱۵۷.۶ میلیون تن به ۱۴۹.۳ میلیون تن خواهد رسید. در روسیه نیز تولید از ۹۳.۸ میلیون تن به ۹۰.۲ میلیون تن کاهش می یابد.
با این وجود افت تولید آمریکا از همه چشمگیرتر است؛ جایی که برداشت گندم از ۵۴ میلیون تن به تنها ۴۱.۸ میلیون تن خواهد رسید.
در استرالیا نیز محصول از ۳۶ میلیون تن به ۲۸.۲ میلیون تن کاهش مییابد، کانادا از ۴۰ میلیون تن به ۳۴.۵ میلیون تن و آرژانتین از ۲۸.۵ میلیون تن به ۲۰.۱ میلیون تن خواهد رسید.
در میان صادرکنندگان بزرگ تنها اوکراین روندی متفاوت دارد و پیش بینی می شود تولید این کشور اندکی افزایش یافته و به ۲۳.۷ میلیون تن برسد.
گرمای بی سابقه اروپا؛ عامل اصلی افت عملکرد
یکی از مهم ترین دلایل کاهش تولید جهانی، شرایط نامساعد آب و هوایی اروپا عنوان شده است. اکسپانا پیش بینی می کند تولید گندم اتحادیه اروپا (به همراه بریتانیا) حدود ۷.۲ میلیون تن کاهش یافته و به ۱۴۱.۵ میلیون تن برسد.
اما وضعیت ذرت در اروپا حتی نگران کنندهتر است. دمای هوا در برخی مناطق فرانسه و اسپانیا تا ۱۰ درجه سانتیگراد بالاتر از میانگین فصلی افزایش یافته و در ماه ژوئن از ۴۰ درجه سانتیگراد عبور کرده است، در نتیجه، تولید ذرت فرانسه حدود ۴.۶ میلیون تن کاهش یافته و حتی احتمال بازنگری نزولی بیشتر نیز وجود دارد.
کاهش تولید اروپا علاوه بر محدود کردن صادرات، مصرف داخلی غلات خوراک دام را افزایش داده و بخشی از گندم و جو را از بازار صادرات به سمت خوراک دام هدایت خواهد کرد.
روسیه همچنان تعیین کننده قیمت جهانی گندم
با وجود کاهش نسبی تولید، روسیه همچنان مهم ترین بازیگر بازار جهانی گندم باقی خواهد ماند. این کشور حدود ۲۰ درصد صادرات جهانی گندم را در اختیار دارد و همچنان ارزان ترین عرضه کننده بازار محسوب می شود.
به این ترتیب اکسپانا پیش بینی می کند صادرات روسیه از ۴۳.۸ میلیون تن به ۴۵.۵ میلیون تن افزایش یابد؛ زیرا افت تولید در اروپا و آمریکا، سهم بیشتری از بازار جهانی را در اختیار این کشور قرار می دهد. البته کارشناسان بر این باورند که ریسک های ژئوپلیتیکی، اختلال در حمل و نقل دریای سیاه، مشکلات تنگه کرچ و محدودیت های لجستیکی همچنان می توانند مانع تحقق کامل این ظرفیت صادراتی شوند.
استرالیا؛ عامل تعیین کننده آینده بازار
اکسپانا معتقد است استرالیا می تواند مهم ترین متغیر بازار جهانی در نیمه دوم سال باشد. اگر پدیده النینو در فاصله ماه های اوت تا اکتبر تقویت شود، کاهش بارندگی و افزایش دما در مراحل حساس رشد محصول می تواند تولید این کشور را بیش از پیش کاهش دهد. در مقابل، اگر شرایط آب و هوایی مساعد باقی بماند، استرالیا می تواند بخشی از کمبود سایر صادرکنندگان را جبران کرده و از جهش شدید قیمت ها جلوگیری کند.
تقاضا همچنان صعودی است
یکی از مهم ترین یافته های گزارش اکسپانا، مقاومت تقاضای جهانی است. در سال ۲۰۲۵/۲۶ مصرف گندم ۲۴ میلیون تن ذرت ۵۲ میلیون تن و جو ۶ میلیون تن افزایش یافت. برای سال آینده نیز تقاضای جهانی گندم به ۷۶۳ میلیون تن، ذرت به ۱.۲۶۵ میلیارد تن و جو به ۱۵۱ میلیون تنخواهد رسید.
افزایش مصرف خوراک دام، رشد صنایع اتانول در آمریکا و برزیل و توسعه مصرف غذایی در کشورهای در حال توسعه، مهم ترین محرک های این رشد هستند.
تجارت جهانی؛ مسیر متفاوت سه غله
اکسپانا پیش بینی می کند تجارت جهانی گندم از ۱۹۴.۳ میلیون تن به ۱۷۹.۶ میلیون تن کاهش یابد. تجارت جهانی جو نیز از ۳۸.۲ میلیون تن به ۳۲.۵ میلیون تن خواهد رسید. در مقابل، تجارت جهانی ذرت برخلاف دو محصول دیگر رشد کرده و با عبور از ۲۱۲ میلیون تن، رکورد جدیدی ثبت خواهد کرد.
به باور تحلیلگران، ذخایر مناسب آمریکا و برزیل، رشد تقاضای خوراک دام و افزایش واردات اروپا از عوامل اصلی این روند محسوب می شوند.
ذخایر صادرکنندگان؛ مهم ترین زنگ خطر بازار
شاید مهم ترین هشدار گزارش اکسپانا مربوط به کاهش ذخایر صادرکنندگان باشد. به طوری که نسبت ذخایر به مصرف در میان صادرکنندگان اصلی گندم از سطوح مطلوب سال گذشته به تنها ۱۶.۴ درصد کاهش خواهد یافت؛ رقمی که یکی از پایین ترین سطوح تاریخی محسوب می شود.
در بازار جو نیز نسبت ذخایر به مصرف به ۱۱.۴ درصد خواهد رسید که پایین تر از میانگین پنج ساله است. از سوی دیگر بازار ذرت همچنان وضعیت باثبات تری دارد و ذخایر مناسب صادرکنندگان مانع از ایجاد کمبود شدید خواهد شد.
در پایان این گزارش نیز آمده است: چشم انداز سال زراعی ۲۰۲۶/۲۷ نشان می دهد بازار جهانی غلات در آستانه ورود به دوره ای حساس قرار گرفته است. اگرچه تولید جهانی همچنان در سطحی تاریخی باقی می ماند، اما کاهش برداشت در کشورهای صادر کننده، افت ذخایر، افزایش ریسک های اقلیمی، مشکلات لجستیکی و تداوم تقاضای جهانی، تعادل بازار را شکننده تر از سال های گذشته خواهد کرد.
در چنین شرایطی، کیفیت گندم، ظرفیت صادرات روسیه، وضعیت آب و هوایی استرالیا، میزان واردات احتمالی چین و تداوم موج های گرمای اروپا، پنج متغیر کلیدی خواهند بود که مسیر قیمت ها و امنیت غذایی بازار جهانی غلات را در ماه های آینده تعیین می کنند.
ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : 0